Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden
medaille
orden van verdiensten
-in de Franse tijd
-van het Koninkrijk der Nederlanden
huisorden
ridderlijke orden

 

Nederland kent verschillende soorten ridderorden: orden van verdiensten, huisorden en ridderlijke orden.

Het bekendst zijn de orden van verdiensten:
-de Militaire Willems-Orde voor dapperheid én
-de beide orden voor civiele verdiensten die jaarlijks eind april bij de 'algemene gelegenheid' (lintjesregen) worden verleend, te weten de Orde van de Nederlandse Leeuw en de Orde van Oranje-Nassau. Bij 'bijzondere gelegenheden' zoals afscheid, sportieve prestaties etc. worden deze orden ook wel in de loop van het jaar uitgereikt.
 
 
 

Orden van verdiensten in de Franse tijd (1806-1813)

De orden van Lodewijk Napoleon

Op 12 december 1806 stichtte koning Lodewijk Napoleon twee ridderorden, die hij enkele maanden later samenvoegde en een jaar later nogmaals wijzigde. Deze Koninklijke Orde van de Unie is de eerste orde van verdiensten die in Nederland werd gesticht.
 
ridderorden.LodNap.1  ridderorden.LodNap.2  ridderorden.LodNap.3  ridderorden.LodNap.4  collectie.Unie  ridderorden.LodNap.6  ridderorden.LodNap.7  ridderorden.LodNap.8
 
De Koninklijke Orde van de Unie kende drie klassen: grootkruis, commandeur en ridder. Tijdens de schitterende ordefeesten droegen de grootkruizen een fraai ordekostuum en een gouden keten, waaraan het ordekruis was bevestigd.
lees meer >

 

 

De Keizerlijke Orde van de Reünie

In juli 1810 deed Lodewijk Napoleon afstand van de troon. De Nederlandse gewesten werden ingelijfd bij het Franse Keizerrijk. Tijdens zijn bezoek van oktober 1811 stichtte Napoleon Bonaparte een nieuwe orde, de Keizerlijke Orde van de Reünie.
 
ridderorden.Unie.1 ridderorden.Unie.2  ridderorden.Unie.3 ridderorden.Unie.4 ridderorden.Unie.5ridderorden.Unie.6
 
Artikel 12 van het decreet dat de instelling regelde van de 'Keizerlijke Orde van de Reunie' luidde: l'Ordre Royal de l'Union est éteint et supprimé (de Orde van de Unie is opgeheven en bestaat niet meer). Alle grootkruizen, commandeurs en ridders van de Koninklijke Orde van de Unie gingen over in de Keizerlijke Orde van de Reünie. Maar eerst moesten zij hun oude ordetekenen inleveren.
lees meer >
 
Terug naar boven
 
 
 
  
  

Orden van verdiensten van het Koninkrijk der Nederlanden

De Militaire Willems-Orde

Op 30 april 1815 werd bij wet de Militaire Willems-Orde ingesteld ‘ter beloning van uitstekende daden van moed, beleid en trouw, bedreven door die genen, welke, zoo ter zee als te lande, in welke betrekking ook en zonder onderscheid van stand of rang, Ons en het vaderland dienen’.
 
ridderorden.MWO.1 ridderorden.MWO.2ridderorden.MWO.3 ridderorden.MWO.4 ridderorden.MWO.5 ridderorden.MWO.6 ridderorden.MWO.8
 
De Militaire Willems-Orde werd voor de eerste maal verleend ter gelegenheid van de slag bij Waterloo. De orde telt vier klassen: grootkruis, commandeur, ridder 3de en 4de klasse. Op 29 mei 2009 werd kapitein Marco Kroon benoemd tot ridder 4de klasse.
 
 
 

De Orde van Nederlandse Leeuw

Op 29 september 1815 werd bij wet de Orde van de Nederlandse Leeuw ingesteld ‘ter beloning van Nederlandsche onderdanen, die bewijzen geven van beproefde vaderlandsliefde, bijzonderen ijver en trouw in het volbrengen hunner burgerplichten of buitengewone bekwaamheden in wetenschappen en kunst’.
 
ridderorden.ONL.2   ridderorden.ONL.4  ridderorden.ONL.5   ridderorden.ONL.6    ridderorden.ONL.7     ridderorden.ONL.8     ridderorden.ONL.9
 
De Orde van de Nederlandse Leeuw is de hoogste civiele orde in Nederland en telt drie klassen: ridder grootkruis, ridder commandeur en ridder. Tot 1994 was aan de orde ook een zogenaamde broedermedaille verbonden, bedoeld voor verdienstelijke personen die niet in aanmerking kwamen voor een ridderkruis.
 
 
 

De Orde van Oranje-Nassau

Bij wet van 4 april 1892 stichtte koningin-regentesse Emma (1858-1934) de Orde van Oranje-Nassau ‘ter beloning van Onze onderdanen of vreemdelingen, die zich jegens Ons en den staat of jegens de Maatschappij op bijzondere wijze hebben verdienstelijk gemaakt’.
 
ridderorden.OON.1   ridderorden.OON.2      ridderorden.OON.3     ridderorden.OON.4     ridderorden.OON.7   ridderorden.OON.6    ridderorden.OON.8
 
Tot 1994 telde de orde vijf klassen en eremedailles in goud, zilver en brons. Sinds dat jaar worden de eremedailles niet meer verleend en werd aan de orde de graad van Ridder 6de klasse toegevoegd, ook wel lid genoemd. De Orde van Oranje-Nassau kent een militaire en een civiele afdeling: het versiersel bestemd voor militairen heeft twee zwaarden, dat voor niet-militairen een lauwerkrans.
 
Terug naar boven
 
 
  
 

 

Huisorden

De Huisorde van Oranje

Bij hofbesluit van 19 maart 1905 stichtte koningin Wilhelmina de Huisorde van Oranje ‘als een beloning voor verdiensten ten aanzien van Ons en Ons Huis’. Oorspronkelijk kende de orde een groot aantal verschillende klassen. Daarom werd de orde in 1969 door Koningin Juliana gereorganiseerd.
 
ridderorden.HvOranje.1 ridderorden.HvOranje.2ridderorden.HvOranje.3 ridderorden.HvOranje.4 ridderorden.HvOranje.5 ridderorden.HvOranje.6 ridderorden.HvOranje.7 ridderorden.HvOranje.8
 
Sinds 1969 is de orde onderverdeeld in vier verschillende orden: de eigenlijke Huisorde voor verdiensten die alleen nog de graden Grootkruis, Groot Erekruis en Erekruis kent. Voor langdurige en trouwe dienst is er de Orde voor Trouw en Verdienste, die twee klassen kent: goud voor 35 jaar dienst en zilver voor 25 jaar dienst. Aan buitenlanders wordt de Kroonorde verleend, een orde met vijf klassen en eremedailles in goud, zilver en brons. Tot slot bleven de Ere-medaille voor Kunst en Wetenschappen en de Ere-medaille voor Voortvarendheid en Vernuft bestaan. Beide worden uitsluitend nog verleend in goud.
lees meer >
 
 
 

De Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau

Het Huis Nassau kent twee verschillende takken: de Walramse lijn en de Ottoonse lijn. In 1858 stichtten de hoofden van beide takken gezamenlijk de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau.
 
ridderorden.GLvNassau.1ridderorden.GLvNassau.2ridderorden.GLvNassau.3 ridderorden.GLvNassau.4 ridderorden.GLvNassau.5 ridderorden.GLvNassau.6 ridderorden.GLvNassau.8 ridderorden.GLvNassau.7
 
De orde kent slechts één klasse. In 1890 overleed koning Willem III. In Luxemburg werd hij opgevolgd door Adolph van Nassau, in Nederland door Wilhelmina. Officieel kon deze laatste de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau niet uitreiken. In 1905 werd afgesproken dat de orde ook door de Nederlandse vorst kon worden verleend. Koningin Beatrix verleende de orde tijdens haar regering twee maal.
     
 
Terug naar boven
 
 
 
 
 

Ridderlijke orden in Nederland

De Souvereine Militaire Hospitaal Orde van Sint Jan van Jeruzalem, van Rhodos en van Malta

Tijdens de kruistochten ontstond in het Heilige Land de Orde van het Hospitaal van Sint Jan. De orde hield zich bezig met de verzorging van pelgrims, zieken en gewonden én met de strijd tegen de mohammedanen. Na de val van het Heilige Land in 1291 vestigden zij zich achtereenvolgens op Cyprus, Rhodos en Malta. Sinds 1834 is de orde in Rome gevestigd.
 
ridderorden.Malta1  ridderorden.Malta2  ridderorden.Malta3  ridderorden.Malta4  ridderorden.Malta5  ridderorden.Malta7
 
De Orde van Malta was een van de belangrijkste militaire en maritieme machten in het Middellandse Zeegebied. Bovendien verwierf de orde door schenking grondbezit in heel Europa. Sinds 1911 bestaat er ook een Nederlandse associatie van de orde, die openstaat voor leden van de katholieke adel en, in beperkte mate, voor burgers van katholieke gezindte.
 
 
 

De Johanniter Orde in Nederland

Tijdens de Reformatie bekeerde een deel van de Duitse tak van de Orde van het Hospitaal van Sint Jan zich tot het protestantisme. Sindsdien noemt men de katholiek gebleven ridders Maltezer ridders en de protestanten Johanniter ridders.
 
ridderorden.Johanniter1a   ridderorden.Johanniter2a    ridderorden.Johanniter3      ridderorden.Johanniter4a      ridderorden.Johanniter5    ridderorden.Johanniter5a    ridderorden.Johanniter6    ridderorden.Johanniter7
 
In 1909 werd door prins Hendrik binnen de balije Brandenburg de Commenderij Nederland opgericht. Na de Tweede Wereldoorlog gingen de commanderijen Zweden en Nederland als zelfstandige orden verder. In Groot-Brittannië is de Meest Eerbiedwaardige Orde van het Hospitaal van Sint Jan te Jeruzalem actief. De Johanniter Orde in Nederland kent uitsluitend ereridders, rechtsridders en ridders-expectanten.
 
 
 

De Ridderlijke Duitsche Orde, balije Utrecht

Tijdens de Derde Kruistocht (1189-1192) stichtten Duitse kooplieden te Akko een aan Maria gewijd hospitaal. In 1191 werd de aan het hospitaal verbonden broederschap door de paus als geestelijke orde erkend.
 
ridderorden.DuitscheOrde1 ridderorden.DuitscheOrde2 ridderorden.DuitscheOrde3 ridderorden.DuitscheOrde5 ridderorden.DuitscheOrde6 ridderorden.DuitscheOrde7
 
In de dertiende eeuw breidde de orde haar werkterrein uit naar Oost-Europa. De door de orde veroverde gebieden kwamen onder haar bestuur. Rond 1400 omvatte de staat van de Duitsche Orde de tegenwoordige Baltische staten en grote delen van Polen en Wit-Rusland. In de eeuwen daarna raakte de orde steeds verder in verval. Tegenwoordig bestaat de orde uitsluitend in Wenen, in Alden Biesen in België en in Utrecht. De Duitsche Orde, balije Utrecht is gevestigd aan de Springweg, waar een enorm hospitaal, een kloosterkerk en het huis van de landcommandeur waren gevestigd. In de loop van de 17de eeuw bekeerde de balije Utrecht zich tot het protestantisme.
 
 
 

De Ridderorde van het Heilig Graf van Jeruzalem

De Ridderorde van het Heilig Graf van Jeruzalem zette zich in voor de bescherming van de heilige plaatsen en van pelgrims in het Heilige Land. Met de val van het Heilige Land in 1291 verloor de orde zijn reden van bestaan. In 1847 herstelde paus Pius IX de orde.
Sinds 1953 bestaat er een afzonderlijke Commanderij Nederland. Tegenwoordig houdt de orde zich bezig met charitatief werk ten bate van christenen in Israël, Palestina en Jordanië.
 
Terug naar boven